„Och Arbat, mój Arbat – ty moja religia... ” (z pieśni Bułata Okudżawy)

 

Każde miasto ma swoją własną wyjątkową ulicę. Mieszkańcy są z niej dumni, lubią ją lub wyśmiewają, mogą ją chwalić lub krytykować. Właśnie taka ulica znajduje się w Moskwie – to Arbat. Przejdźmy się więc po tej ulicy. Nie jest ona zbyt długa, ma niewiele ponad kilometr. Każdy tamtejszy dom ma swoją historię, zresztą jacy ludzie tu przebywali lub nadal przebywają… Ciężko ich wszystkich wymienić, nawet poświęcając temu osobną książkę. Można jednak zatrzymać się obok każdego domu, przeczytać tablicę pamiątkową lub po prostu nacieszyć się widokiem zabytków czy architektury.

 

Arbat, tak jak i cała Moskwa, widział nie jedno. O tej ulicy po raz pierwszy wspomniano w 1493 roku w związku z pożarem cerkwi świętego Mikołaja. Pierwszymi osadnikami byli strzelcy carscy, których osady zajmowały praktycznie cały Arbat. Do XVII wieku strzelcy zostali przeniesieni do innego rejonu, a domy na Arbacie zaczęli budować ludzie z wyższych sfer oraz arystokracji. Od tego czasu ulica ta była wielokrotnie przebudowywana i odbudowywana. Na przykład w 1736 roku Arbat został zniszczony przez pożar, a po odbudowaniu został znacząco poszerzony. Po kolejnym wielkim pożarze, kiedy w 1812 roku wojska Napoleona spaliły praktycznie całą Moskwę, zabudowa Arbatu przybrała szczególny, niepowtarzalny wygląd. Nieco prowincjalny charakter nadały mu niewysokie dwu i trzypiętrowe domy z ogródkami. Zamieszkały tu sławne oraz stare rosyjskie rody – Dołgorucy, Szermietiewi, Rostopczyni i Trubieccy.

 

W drugiej połowie XIX wieku Arbat stał się bardziej dynamiczny, zmienił się w komercyjny i ożywiony rejon Moskwy. Zamiast willi zaczęto budować tak zwane kamienice czynszowe – wielopiętrowe budynki z wewnętrznym podwórkiem. Mieszkania w tych blokach można było wynajmować. Zaczęły pojawiać się duże i małe sklepy, gospody oraz restauracje. Dużo z nich zyskało renomę i przetrwało do naszych czasów, np. restauracja „Praga”, która nawet po wojnie była jednym z najbardziej modnych lokali w Moskwie.

 

Na szczególną uwagę zasługuje historia domu numer 50-52 czy też domu z delikatesami „Smoleński”. W latach 20 i 30 XX wieku mieścił się tutaj sklep „Torgsyn”, w którym można było handlować z obcokrajowcami. W tych czasach tylko tam można było kupić importowane towary – za gotówkę lub w zamian za kosztowności. Dodatkowo właśnie toczy się akcja „Mistrza i Małgorzaty”. Jak tu nie wspomnieć o wybrykach Behemota oraz Korowiowa!

 

Później zaczęły się tu pojawiać również ośrodki kulturalne. Warto wspomnieć o teatrze Wachtangowa, znajdującym się w domu numer 26. W 1941 roku został on zniszczony przez bombę, a odbudowano go dopiero po wojnie w 1947 roku. Interesującą ozdobą okolicy jest fontanna „Księżniczka”, poświęcona jednemu z najwybitniejszych spektakli granych w owym teatrze.

 

Historia Arbatu jest na tyle różnobarwna, że bez końca można byłoby mówić o pisarzach, poetach, filozofach, aktorach, działaczach kulturowych, którzy zamieszkiwali lub bywali tu na przestrzeni wielu lat: Puszkin, Gogol, Sałtykow-Szczedrin, Czechow, Błok, Majakowski, Cwietajewa i wiele innych.

Autor: Anna Klisz

 

Źródło: fragment artykułu „История одной улицу — Арбат”, „Остановка Россия” nr 17 (styczen-marzec 2016)

Państwo: 

Dodaj komentarz

Zwykły Tekst

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
CAPTCHA
Przepisując ciąg znaków z obrazka udowodnij że nie jesteś botem.