65 lat temu, 18 lipca 1954 roku, opublikowano uchwałę Rady Ministrów ZSRR "O wprowadzeniu koedukacji w szkołach w Moskwie, Leningradzie i innych miastach”.

Wcześniej, przez okres 11 lat, chłopcy i dziewczęta w sowieckich szkołach uczyli się oddzielnie. Nie dotyczyło to jednak wszystkich szkół. Po raz pierwszy, przed rozpoczęciem Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, ZSRR rozważał kwestię oddzielnej edukacji dla dzieci różnej płci. Atak ze strony niemieckiej uniemożliwił wdrożenie danej reformy. Dopiero w 1943 r. Rada Komisarzy Ludowych wprowadziła zróżnicowane kształcenie chłopców i dziewcząt w Moskwie, Leningradzie, stolicach związkowych i republikach autonomicznych oraz głównych ośrodkach przemysłowych.

Jednym z argumentów, przemawiających za danym modelem edukacji było to, że z natury dzieci różnią się w zależności od płci, w związku z czym dziewczęta powinny w inny sposób być przygotowane do dorosłego życia aniżeli chłopcy. Szkoły tego typu miały stanowić wzór dla szkół mieszanych. Państwo zabiegało o to, by chłopcy, którzy ukończą edukacje w tego typu placówkach w przyszłości stali się "mężczyznami- obrońcami", a dziewczęta "matkami pracującymi". W żeńskich szkołach dziewczęta uczone były pedagogiki, rękodzieła i stenografii, natomiast chłopców przygotowywano do działań wojennych.

Innowacja miała być wdrażana etapami, w 1945 r. objęła już 146 miast, co w praktyce dotyczyło około jednej piątej szkół średnich w kraju, z wyjątkiem placówek w małych miastach i na obszarach wiejskich.

 

Edukacja zróżnicowana

W Imperium Rosyjskim edukacja zróżnicowana była praktykowana prawie we wszystkich gimnazjach, progimnazjach, pensjonatach, szkołach realnych i innych szkołach średnich. Koedukacja była dozwolona tylko w niektórych szkołach prywatnych. Dziewczynki i chłopcy uczyli się różnych przedmiotów i nabywali innych umiejętności. Uważano, że tylko mężczyźni mogą być pracownikami państwowymi, kobiety natomiast miały pełnić role żon, matek i gospodyń. Wielu rodziców uznało, że koedukacja jest po prostu niewłaściwym i nieprzyzwoitym kierunkiem edukacji. Wśród przedmiotów obowiązkowych w gimnazjach żeńskich znalazły się: gospodarstwo domowe, rzemiosło, nauka języków obcych i literatury, nauki humanistyczne i taniec. Programy dla chłopców były znacznie bardziej zróżnicowane i rozbudowane. Oprócz nauk humanistycznych, mieli również przedmioty ścisłe.

Rząd sowiecki zlikwidował carski system szkolnictwa średniego i w 1918 r. ogłosił utworzenie jednolitych szkół pracy, wprowadzając wspólną edukację dzieci. Miało to na celu zlikwidowanie nierówności między kobietami i mężczyznami w dziedzinie edukacji. Słowo "klasa" nie było początkowo używane przez bolszewików. Szkoła podstawowa była uważana za szkołę pierwszego stopnia, siedmioletnia - za szkołę drugiego stopnia, zaś dziesięcioletnia - za szkołę wyższego typu. Wezwanie Krupskiej do zniszczenia starej szkoły niektórzy potraktowali bardzo dosłownie - wyrzucali nie tylko przedrewolucyjne podręczniki, ale także inne książki i ławki szkolne, a z desek zbijano stoły. Nowe szkoły nazywano jednolitymi, ponieważ miały one stanowić zamianę dla wszystkich szkół średnich w imperialnej Rosji.

Gdy problem nierównego dostępu do edukacji został rozwiązany i wszyscy już przyzwyczaili się do koedukacji, nowy sekretarz Komitetu Centralnego KPZR (b) Szczerbakow polecił, aby Ludowy Komisariat Oświaty przygotował materiały na temat potrzeby wprowadzenia edukacji zróżnicowanej. Główną zaletą danej formy szkolnictwa określano fakt, iż dziewczęta i chłopcy mają zupełnie inną naturę i oddzielna edukacja może w znaczący sposób przyczynić się do poprawy dyscypliny. Ostatecznie nie zostało to zrealizowane. W 1952 r. minister edukacji Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (RFSRR) Iwan Kairow, akcentował gwałtowny wzrost przypadków naruszenia dyscypliny wśród uczniów szkół męskich.

W niektórych placówkach edukacyjnych dla chłopców próbowano wpłynąć na poprawę zachowania „dzikich” uczniów, w związku z czym co jakiś czas organizowano wieczory taneczne, w których również mogły brać udział dziewczęta ze szkół żeńskich. Szkoła radziecka nie prowadziła żadnej edukacji seksualnej, a na początku lat 50. XX wieku z programu biologii wycofano nawet wiedzę na temat gruczołów dokrewnych.

 

Dziewczęta i Chłopcy znów uczą się razem

W okresie przedwojennym i wojennym przygotowania do oddzielnego nauczania prowadzono w ramach aparatu partyjnego i struktur państwowych. Na początku lat 50. miała miejsce otwarta i gorąca dyskusja na temat losów tego systemu w kraju. W kwietniu 1950 r. w „Literaturnoj Gazietie” ukazał się artykuł profesora Wiktora Kołbanowskiego, w którym zaznaczył konieczność dokonania przeglądu praktyki edukacji zróżnicowanej w szkołach radzieckich. Po przedstawieniu szeregu przekonujących argumentów w obronie koedukacji, zasugerował, iż powinno wzrosnąć zainteresowanie danym problemem, który bezpośrednio dotknął miliony obywateli radzieckich. W okresie od kwietnia do sierpnia "Literaturka" otrzymała około tysiąca listów z odpowiedziami na publikację Kołbanowskiego. Były to listy napisane przez ludzi w różnym wieku i zajmujących się różnymi profesjami - od uczniów i gospodyń domowych, po pracowników różnych dziedzin, inżynierów i wojskowych. Większość opowiedziała się za przywróceniem koedukacji, jedynie nieliczni przemawiali za utrzymaniem edukacji z podziałem na płeć. Wiele osób zauważyło, że zamiast przyjaznych relacji w szkołach z oddzielnym nauczaniem, często zdarzają się przypadki "drobnomieszczańskiego stosunku do przyjaźni" między chłopcami i dziewczynkami. Komsomołka Ludmiła Czernogubowskaja pisała na temat swojej siostry – ośmioklasistki w następujący sposób: „Wieczorami spotyka się ona z chłopcami zarówno w szkole, jak i w domu. Ocenia ich głównie na podstawie tego, jak dobrze tańczą" ("Literaturnaj Gazieta", 1950, nr 36).

Chruszczow uznał za konieczne zniesienie edukacji zróżnicowanej, gdyż jego zdaniem nie odpowiadała ona celom komunistycznej edukacji młodzieży. W ówczesnym okresie dany system kształcenia przetrwał jedynie w szkołach Suworowa i Nachimowa.

Tłumaczenie: Noemi Grześkowiak

Źródło: http://www.aif.ru/society/education/malchiki_nalevo_chem_zakonchilsya_gendernyy_eksperiment_v_sovetskoy_shkole

 

Państwo: 

Dodaj komentarz

Zwykły Tekst

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
CAPTCHA
Przepisując ciąg znaków z obrazka udowodnij że nie jesteś botem.
8 + 0 =
Rozwiąż proszę powyższe zadanie matematyczne i wprowadź wynik.